Een glimmende pan: zo maak je de onderkant van een pan schoon

Waarom de panonderkant vies wordt

Pannen staan dagelijks op het fornuis en krijgen vaak veel te verduren. Door spatten van olie of saus, overkokend voedsel en het gebruik van hoge temperaturen hecht vuil zich aan de buitenkant. Zeker als je pan op gas gebruikt wordt, zal je merken dat het vuil zich snel ophoopt. De hitte zorgt er namelijk voor dat vet en etensresten zich stevig vastzetten. Na meerdere keren koken ontstaat zo een verbrande, zwarte of bruine laag waar je normaal met een sponsje of afwasmiddel niet meer afkomt. Dit hoeft niet direct een probleem te zijn, maar het staat wel slordig en smerig. Ook kan de pan minder goed contact maken met het fornuis of de inductieplaat, waardoor koken een stuk minder prettig wordt.

Het schoonmaken van de pan met huis-tuin-en-keukenmiddelen

Voor de onderzijde schoonmaken heb je geen dure middelen nodig. Eén van de bekendste trucs is een mengsel van azijn en zuiveringszout, ook wel baking soda genoemd. Dit is te koop in de supermarkt. Begin eerst met het weken van de pan. Giet warm water over de onderkant of houd de pan onder heet water. Bestrooi het natte oppervlak daarna ruim met baking soda. Giet er dan wat schoonmaakazijn overheen. De combinatie zorgt voor een bruisende reactie, die het vuil losweekt. Laat dit schuim tien tot vijftien minuten intrekken. Daarna kun je het vuil met een spons of zachte borstel voorzichtig wegpoetsen. Herhaal deze stap voor hardnekkig vuil tot de onderkant weer schoon is. Eventueel kun je ook wat afwasmiddel toevoegen. Let op: gebruik geen staalwol of scherpe schuursponsjes op gevoelige pannen zoals antiaanbak of emaille, want daarmee kun je de laag beschadigen.

Wat te doen bij hardnekkig aangekoekte resten

Soms lijkt het vuil zo vast te zitten dat het niet loslaat, hoe hard je ook schrobt. In zo’n geval kun je de pan een nachtje laten weken in water met een flinke scheut azijn. Laat de pan daarna goed drogen. Strooi opnieuw flink wat zuiveringszout op de onderzijde en wrijf hier een papje van met het water en azijn. Pak daarna een zachte borstel of een spons met een beetje kracht. Je zult merken dat zelfs het oudste vuil los begint te laten. Werkt dit nog steeds niet voldoende? Dan kun je proberen met een citroen. Snijd de citroen doormidden en smeer de sap over het aangekoekte deel. De natuurlijke zuren helpen om de vlekken los te maken. Laat deze sap een tijdje zitten en spoel daarna de pan goed af. Zo krijgt zelfs een ganz oude pan vaak zijn oorspronkelijke glans terug. Test wel eerst even op een klein stukje bij twijfel, zodat je zeker weet dat het materiaal niet wordt aangetast.

Voorkomen dat de pan snel weer vies wordt

Het is natuurlijk fijner om panonderkanten schoon te houden en herhaling te voorkomen. Zorg ervoor dat je na het koken de onderzijde altijd even afneemt met een vochtige doek. Kijk of er restjes of spetters zijn en verwijder deze direct. Gebruik bij het schoonmaken geen agressieve middelen en voorkom scherpe voorwerpen. Probeer panoverhitting te vermijden, want hoe vaker je de pan erg verhit, hoe sneller de resten zich vastbranden. Was de pan liever met de hand dan in de vaatwasser, want de machine laat vuil soms aankoeken. Zet de pan bij opslag altijd droog weg, zo voorkom je rare vlekken of roest op metalen delen. Ook goed om te weten: als je een pan op een inductieplaat gebruikt, wordt de onderkant minder snel zwart dan op een gasvlam.

Handige extra tips voor het schoonmaken

Naast de basistechnieken zijn er een paar handige extra tips. Bij lichte vlekjes kun je een beetje tandpasta gebruiken als schuurmiddel; breng het aan en boen voorzichtig. Voor pannen van roestvrijstaal kun je een schone kurk gebruiken als schuurhulp. Gebruik voor aluminium pannen nooit azijn, want dat tast het materiaal aan. Bij pannen met een koperen onderkant kun je een pasta maken van citroensap en zout en deze met een zachte doek inwrijven. Controleer altijd even de gebruiksaanwijzing van je pan, want sommige materialen zijn gevoeliger. Bewaar bakpoeder en schoonmaakazijn altijd in huis, zo ben je snel klaar bij viezigheid. Met deze simpele hulpmiddelen blijft de onderkant van je pan stralend zonder veel gedoe.

Veelgestelde vragen over de onderkant van een pan schoonmaken

• Is baking soda hetzelfde als bakpoeder? Baking soda is zuiveringszout, dat is iets anders dan bakpoeder. Bakpoeder heeft nog andere stoffen. Gebruik voor schoonmaken altijd zuiveringszout of baking soda.
• Kan ik elke pan op dezelfde manier schoonmaken? Niet elke pan kun je op dezelfde manier schoonmaken. Aluminium kan niet tegen azijn en sommige lagen kunnen krassen door harde sponzen.
• Wat als de pan toch niet schoon wordt? Wordt de onderkant van een pan niet schoon na deze stappen? Laat de pan dan langer weken of probeer het nog eens met baking soda en azijn. Soms zijn enkele herhalingen nodig.
• Is het slecht om de pan met een verbrande onderkant te gebruiken? Een verbrande onderkant is vooral vervelend voor het uiterlijk en soms voor de warmteverdeling. Gezondheidsschade is er meestal niet, maar het is wel goed om de pan regelmatig te reinigen.
• Waarom wordt de onderkant van mijn pan steeds zo snel vuil? De onderkant van een pan wordt snel vuil door vet, etensresten en hoge temperaturen. Bij gasfornuizen zie je vaak sneller aanslag dan bij elektrisch of inductie.